Stanisław Baran
Biografia
Stanisław Baran, ps. "Bolek", urodził się 18 listopada 1906 roku w Libiążu. W dzieciństwie wyemigrował z rodziną do Francji, gdzie ukończył szkołę powszechną i pracował w kopalni "Agache" w Fenain. Od 1924 roku był członkiem Francuskiej Partii Komunistycznej, za co w 1929 roku został wydalony do Polski.
Po powrocie do kraju, po bezskutecznym poszukiwaniu pracy, próbował nielegalnie wrócić do Francji, ale został aresztowany w Niemczech i po kilku miesiącach przekazany władzom polskim. W Polsce spędził 6 miesięcy w więzieniu za nielegalne przekroczenie granicy. Po uwolnieniu wstąpił do KPP i w 1931 roku ponownie wyjechał do Francji pod fałszywym nazwiskiem, ale deportowano go z powrotem.
W latach 30. XX wieku, mieszkając w Libiążu, prowadził działalność komunistyczną. Brał udział w organizowaniu strajków, za co był wielokrotnie aresztowany. We wrześniu 1939 roku, w czasie wojny, był ewakuowany z więzienia w Krakowie, zachorował na zapalenie płuc i leczył się w szpitalu w Łodzi.
Po powrocie do Libiąża wiosną 1942 roku zorganizował pierwszą komórkę PPR oraz grupę bojową Gwardii Ludowej, która stała się zalążkiem oddziału im. Jarosława Dąbrowskiego. Dowodził wieloma akcjami bojowymi, w tym wykolejeniem pociągów na trasach Mysłowice-Oświęcim i Mysłowice-Jęzor. W marcu 1944 roku mianowano go szefem sztabu V Obwodu AL.
6 maja 1944 roku, w wyniku donosu, jego oddział został otoczony w lesie przez Niemców. Stanisław Baran zginął w walce wraz z czterema partyzantami. Pośmiertnie odznaczono go Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy.