Stanisław Baran

Górnik, działacz komunistyczny, oficer Gwardii Ludowej i Armii Ludowej
18.11.1906 06.05.1944 Libiąż

Biografia

Stanisław Baran, ps. "Bolek", urodził się 18 listopada 1906 roku w Libiążu. W dzieciństwie wyemigrował z rodziną do Francji, gdzie ukończył szkołę powszechną i pracował w kopalni "Agache" w Fenain. Od 1924 roku był członkiem Francuskiej Partii Komunistycznej, za co w 1929 roku został wydalony do Polski.

Po powrocie do kraju, po bezskutecznym poszukiwaniu pracy, próbował nielegalnie wrócić do Francji, ale został aresztowany w Niemczech i po kilku miesiącach przekazany władzom polskim. W Polsce spędził 6 miesięcy w więzieniu za nielegalne przekroczenie granicy. Po uwolnieniu wstąpił do KPP i w 1931 roku ponownie wyjechał do Francji pod fałszywym nazwiskiem, ale deportowano go z powrotem.

W latach 30. XX wieku, mieszkając w Libiążu, prowadził działalność komunistyczną. Brał udział w organizowaniu strajków, za co był wielokrotnie aresztowany. We wrześniu 1939 roku, w czasie wojny, był ewakuowany z więzienia w Krakowie, zachorował na zapalenie płuc i leczył się w szpitalu w Łodzi.

Po powrocie do Libiąża wiosną 1942 roku zorganizował pierwszą komórkę PPR oraz grupę bojową Gwardii Ludowej, która stała się zalążkiem oddziału im. Jarosława Dąbrowskiego. Dowodził wieloma akcjami bojowymi, w tym wykolejeniem pociągów na trasach Mysłowice-Oświęcim i Mysłowice-Jęzor. W marcu 1944 roku mianowano go szefem sztabu V Obwodu AL.

6 maja 1944 roku, w wyniku donosu, jego oddział został otoczony w lesie przez Niemców. Stanisław Baran zginął w walce wraz z czterema partyzantami. Pośmiertnie odznaczono go Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Organizacja pierwszej komórki PPR w powiecie chrzanowskim
Dowodzenie oddziałem GL im. Jarosława Dąbrowskiego
Przeprowadzenie akcji wykolejenia pociągów w czerwcu 1943 roku
Pełnienie funkcji szefa sztabu V Obwodu AL
Odznaczenie Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy (pośmiertnie)

Ciekawostki

W młodości pracował we Francji w kopalni "Agache" i był członkiem Francuskiej Partii Komunistycznej.
Za działalność komunistyczną został dwukrotnie deportowany z Francji do Polski.
Zginął w bunkrze, otoczony przez Niemców, wraz z czterema partyzantami.

Udostępnij